หากเอ่ยชวนเด็กๆไปเที่ยวสวนสนุก เด็กๆย่อมลิงโลดเป็นธรรมดา เเต่ถ้าชวนไปห้องสมุด สิ่งที่เด็กส่วนใหญ่แสดงออกคือความเงียบพร้อมกับแสดงสีหน้าบ่งบอกความเบื่อ หน่าย ทว่าเมื่อเอ่ยชวนเด็กๆบ้านนาทอง บ้านโพธิ์กลาง จังหวัดมหาสารคาม และเด็กๆที่อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่นปฏิกิริยาตอบรับจากเด็กๆกลับเต็มไปด้วยความกระตือรือร้น และหากเป็นไปได้ เด็กเหล่านี้อยากจะมาห้องสมุดทุกๆวัน ห้องสมุดเด็กๆเหล่านี้คืออะไร มีดีอย่างไร และทำไมเด็กๆจึงอยากไปห้องสมุด เด็กๆกับนิทาน เรื่องเล่าสร้างปัญญา

นิทาน เรื่องเล่ายอดนิยมสำหรับเด็ก

โดยเฉพาะในเด็กเล็กถึง ๖ ปี หรือที่เรียกว่าเด็กปฐมวัยซึ่งเป็นช่วงวัยที่เกิดการเรียนรู้มากที่สุดและ เป็นวัยแห่งการพัฒนาในทุกๆด้าน การเรียนรู้นี้มีอิทธิพลอย่างยิ่งต่ออนาคตของเด็ก ความคิดที่ว่า นิทานคือเครื่องมือที่ดีเยี่ยมชิ้นหนึ่งที่ช่วยสร้างทักษะชีวิตพื้นฐาน สร้างความรู้สึกรักการอ่านหนังสือให้แก่เด็ก อันจะเป็นพื้นฐานให้พวกเขาพร้อมที่จะเรียนรู้ด้านอื่นๆอีกต่อไป ทั้งนิทานยังเป็นสื่อกลางสร้างความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่ลูกได้เป็นอย่างดี เหล่านี้จึงเป็นแนวทางให้สมาคมไทสร้างสรรค์ตั้งห้องสมุดเด็กแบะครอบครัวขึ้น ที่อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น พร้อมกับดำเนินการโครงการนิทานเพื่อน้องนำหนังสือสู่เด็กในศูนย์พัฒนาเด็ก เล็ก พื้นที่จังหวัดขอนแก่นและจังหวัดมหาสารคาม

ห้องสมุดที่แห่งนี้เด็กจอง

ห้องสมุดโดยทั่วไปที่เราพบเห็นจะเป็นห้องที่มีตู้หนังสือเรียงราย หนังสือมากมายวางเป็นระเบียบบนชั้นและสิ่งที่สัมผัสได้ทันทีที่เข้าห้องสมุด ก็คือ ความเงียบ แต่สำหรับห้องสมุดที่นี่ หนังสือภาพสัตว์และตัวละครหลากสีสันสารพัดเล่มถูกตัดเรียงรายบนชั้นหนังสือ สีสันชวนตา รูปภาพชวนใจให้เด็กๆหยิบจับไปนั่งดูนั่งอ่านนอนเอกเขนกอ่านบนพื้นห้อง ใต้ร่มไม้ หรือมุมเครื่องเล่น แล้วยังเสียงเจื้อยแจ้วของเด็กๆที่เล่าเรื่องไปตามภาพที่เห็นจากหนังสือ นิทาน เสียงเด็กๆวิ่งเล่น อีกทั้งเสียงพูดคุย หัวเราะร่าเริงระหว่างนั่งเล่น ก่อกองทรายด้วยกัน ไม่ว่าจะมองไปทางไหน

บริเวณพื้นที่แห่งนี้ถูกจับจองด้วยเด็ก เพราะที่แห่งนี้คือ “ห้องสมุดเด็ก” โลกของเด็กที่ห้องสมุดแห่งนี้ นอกจากได้สนุกกับนิทานมากมาย ยังได้สนุกกับเพื่อนใหม่ กับการเล่นรูปแบบใหม่ๆ ที่ต่างช่วยกันคิดขึ้น เด็กๆได้เรียนรู้การเข้าสังคมกับเพื่อนตัวเล็กด้วยกัน ไม่เพียงแต่เด็กๆจะได้เพื่อนร่วมก๊วนใหม่ พ่อแม่เองก็จะได้เพื่อนที่จะแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างกัน และยังมีกิจกรรมให้พ่อแม่ลูกได้ร่วมสนุกด้วยกัน

ดังที่ห้องสมุดเด็กและครอบครัว อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น ได้จัดให้มีกิจกรรมศิลปะ ไม่ว่าจะเป็นการปั้นแป้ง การทำขนม ทำดอกไม้ ทำผ้ามัดย้อม หรือทำหน้ากาก เป็นต้น นอกจากจะหยิบยืมหนังสือมาอ่านกันที่ห้องสมุดแล้ว เด็กๆยังสามารถยืมกลับไปอ่านที่บ้านได้ จะให้พ่อแม่อ่านให้ฟัง จะอ่านเอง หรือจะอ่านให้น้องให้ยายฟังก็ได้ทั้งนั้น นิทานดี ถูกใจเด็ก ขึ้นชื่อว่านิทาน มีหรือที่เด็กจะปฏิเสธ ยิ่งมีผู้เล่าเรื่องที่มีกลวิธีการเล่า การเลือกหนังสือให้โดนใจเด็กแล้ว แน่นอน เด็กๆย่อมต้องมนต์นิทาน หนังสือนิทานในท้องตลาดมีให้เลือกมากมาย บางเล่มเป็นที่โปรดปราน เด็กๆอ่านแล้วอ่านอีก ฟังซ้ำแล้วซำ้อีก หากบางเล่มก็คล้ายยาขมสำหรับเด็ก หนังสือนิทานที่วางเรียงรายบนชั้นภายในห้องสมุดเด็กทั้ง ๓ แห่งล้วนผ่านการคัดสรรจากผู้มีประสบการณ์การทำงานด้านการพัฒนาเด็กปฐมวัยและ ผู้เชี่ยวชาญด้านหนังสือเด็ก เพื่อให้ได้หนังสือนิทานที่เหมาะสมตามวัย ที่ไม่เพียงดึงดูดความสนใจของเด็ก หากยังช่วยเสริมสร้างพัฒนาการทางด้านการเรียนรู้สำหรับเด็กด้วย ในหนังสือนิทานหนึ่งเล่ม เด็กแต่ละคนอาจมีมุมมองความเข้าใจที่ต่างกันออกไป ขณะเดียวกันก็มีจินตนาการและมุมมองที่ผู้ใหญ่เองอาจคาดไม่ถึง หนังสือนิทานเล่มหนึ่ง เด็กอาจเห็นภาพบางภาพที่คนตัวใหญ่มองข้ามไป และอาจมีคำถามคำตอบที่ทำให้พ่อแม่อึ้งได้เช่นกัน สิ่งหนึ่งที่บ่งบอกถึงความสนใจและความตื่นตัวของเด็กที่มีต่อหนังสือนิทาน นั้น สะท้อนได้จากคำบอกเล่าของแม่ก้านทอง ศรีจันมา ประธานศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านแบก ที่ว่า “เด็กบางคน หนึ่งทุ่มแล้วยังไม่เข้าบ้าน ยังอยู่ที่ห้องสมุดอยู่เลย บางวันฝนตก พ่อแม่ก็กางร่มพาลูกมายืมมาคืนหนังสือ บางวันครูไปทำธุระ ปิดห้องสมุดไว้ เด็กๆก็มายืนรอ เด็กบางคนยืมหนังสือกลับบ้านไปอ่านให้ยายให้น้องฟัง พ่อแม่ก็ยืมนิทานไปเล่าให้ลูกฟัง” เพราะห้องสมุดเด็ก “ไม่ใช่พื้นที่ที่ห้ามส่งเสียงดัง ห้ามวิ่งเล่น แต่เพราะ ห้องสมุดเด็กคือพื้นที่ที่เด็กจะสนุกได้ตามวัย มีหนังสือนิทานดีๆให้ได้อ่านได้ยืม ห้องสมุดเด็กจึงเป็นพื้นที่ที่เด็กได้ใช้ชีิวิตตามวัย ได้พัฒนาตัวเองอย่างเต็มศักยภาพ”